1

Pogodzenie przeciwności i zestawienie kontrastów to największe wartości malarstwa Jadwigi Hajduk. Pozornie wydawać się to może absurdem ale po dokładnym przyjrzeniu się jej twórczości widzimy w tych właśnie elementach klucz do stwierdzenia – „dobre malarstwo”.

Nieodłączną chociaż nie podstawową cechą obiektywnego wartościowania sztuki jest idea piękna. w tym malarstwie piękno i brzydota są ze sobą w doskonałej harmonii brzydkie postacie w pięknie zestawionych barwach, idealne formy w szokujących kontrastach kolorystycznych. Tą umiejętność artystka opanowała w sposób doskonały nie cofa się nawet przed pozornie absurdalnymi zestawieniami czy wręcz eksperymentami, dotyczy to zarówno stosowanej techniki, użytej formy jak i wykorzystywanego koloru. Te działania to znak odwagi twórczej i dojrzałości artystycznej.

W efekcie tych działań mamy malarstwo bardzo emocjonalne i osobiste, przepełnione całą gamą uczuć, przeżyć, doznań i rozterek, które są osobistym doświadczeniem autorki a jednocześnie siłą napędową, mocą jej malarstwa. Sugestywność doświadczenia jest tak widoczna w jej pracach, że widz głęboko współprzeżywa dzieło, odczuwa osobiście jego działanie. Dzięki temu, że nie są to prace literackie, ilustracyjne ani realistyczne autorka mogła skupić się na maksymalnym wypracowaniu nastroju i intymności. Każdy obraz ma swego rodzaju aurę, która „wychodzi” z obrazu .To cecha malarstwa szczerego, prawdziwego i dojrzałego. To cecha sztuki!

Wiesław F.Bednarz

2

Twórczość Jadwigi Hajduk na przestrzeni 20 lat, które minęły od jej debiutu, ewoluowała i zmieniała się. Niezmiennie pozostawały obszary jej tematycznych zainteresowań, ogniskujące się wokół problematyki egzystencjalnej, przede wszystkim bogactwa i skomplikowania relacji międzyludzkich, motywu samotności, ewokowania życia wewnętrznego: marzeń, snów, emocji i myśli. Niepowtarzalny estetyczny wyraz nadaje jej pracom oryginalna technika własna, będąca połączeniem frottage’u, kolażu, grafiki, akwareli, rysunku i grafiki na papierze kredowym, fotograficznym i płytach.

Prace z pierwszego okresu jej samodzielnej działalności artystycznej charakteryzowały się dynamiczną ekspresją przeżyć wewnętrznych. Dramatyczne, poszarpane, ostre, pełne zadziorów formy przestawione (figuratywne i abstrakcyjne) oraz mroczna tonacja kolorystyczna sugestywnie wyrażały gwałtowne uczucia i namiętności, walkę żywiołów, międzyludzkie konflikty.

Pisałam wówczas, że w swych obrazach malarka zdejmuje z ludzi skórę i obnaża skrytą, pierwotną i niezmienną przez tysiące lat naturę ludzką.

Z czasem w jej kompozycjach zaczęły pojawiać się uporządkowania geometryczne i kuliste formy przypominające mandale, które jak wiemy z psychoanalizy C. G. Junga, są symbolicznymi znakami tęsknoty za wewnętrznym ładem, wyrażają pragnienie równowagi i spokoju oraz rozpoznania własnej drogi i miejsca wśród ludzi i w świecie.

Dla tego etapu wewnętrznych poszukiwań charakterystyczna jest potrzeba samotności, wyrażająca się w decyzji wycofania się z głównego nurtu życia. Głębsze poznanie wymaga dystansu i większego obiektywizmu. Artystka skierowała uwagę na otaczający świat przyrody, tworzyła cykle obrazów i rysunków zainspirowanych fantastycznym światem zwierząt roślin.

Malowała wizje uczłowieczonego i uduchowionego kosmosu, w którym wirują różnobarwne planety, gwiazdy i komety. Uważnie i jakby z daleka przyglądała się ludziom i sobie samej w kontynuowanych po dziś dzień metaforycznych portretów i autoportretów .

Można w twórczości Jadwigi Hajduk dostrzec reminiscencje myśli współczesnych antropologów i psychologów, którzy podkreślają wagę, jaką w poznawaniu siebie, ludzi i świata pełnią uniwersalne mity, symbole i archetypy. Inspiruje się rozmaitymi stylami i nurtami dawnej i nowej sztuki : uproszczonymi kanonicznymi formami twórczości ludów prymitywnych, hieratyczną sztuką starożytnego Egiptu, fascynującymi współczesnych dziełami włoskiego Quatrocenta. Swobodnie czerpie z różnych nurtów dwudziestowiecznej sztuki kubizmu, abstrakcji geometrycznej, futuryzmu, malarstwa Młodych Dzikich.

Ciekawym, choć wzbudzającym kontrowersje, etapem jej sztuki był przypadający na pierwsze lata XXI w. okres poetyckiej figuracji. Tworzyła wówczas w technikach oleju i akrylu malownicze wizerunki postaci i krain, rodem z marzeń, sennych wizji czy baśni.

Na obrazach pojawiły się kuszące, roznegliżowane kobiety na tle egzotycznych krajobrazów ze sztafażem bujnej przyrody, przytuleni do siebie kochankowie, zamyślona dziewczyna w czerwonej sukni, urokliwa baletnica. Obrazy pulsowały zmysłowością i sentymentalną aurą, wyrażoną w porządku barw i kształtów, urzekały plastyczną urodą, budziły szacunek warsztatową rzetelnością.

Nasuwały skojarzenia z twórczością artystów Art Deco i Ecole de Paris i artystka od tych więzi się nie odżegnywała. Artyści tamtej epoki nie wstydzili się przestarzałej kategorii piękna, nie ukrywali emocji, odwracali się od zgrzebnej, szarej rzeczywistości, by malować jasne, czyste, uporządkowane, wyobraźniowe światy.

Ostatni okres jej twórczości przynosi prace sumujące dotychczasowe poszukiwania. Obrazy zwracają uwagę kolorystyczną finezją- zbudowane są z kontrastujących ze sobą dwóch barw lub rozegrane w spektrum jednego koloru, modulowanego domieszkami i akcentami innych odcieni. Odrealnione sylwety i twarze, przypominające totemy lub wizerunki bogów w kulturach starożytnych i prymitywnych, zaopatrzone w symboliczne rekwizyty, układają się na monumentalne formy-znaki, które przypominają rzeźbione piktogramy na indyjskich i meksykańskich świątyniach. Najpierw na obrazie dostrzega się znak o tajemniczym przesłaniu, później dopiero zauważamy, że są to kobieta i mężczyzna spleceni w miłosnym uścisku.

Podobne układy postaci artystka przedstawiała na początku swej twórczości, a porównanie prac z obu okresów pozwala docenić warsztatową dojrzałość i zmiany w figuracji oraz przedstawianiu człowieka – obecnie postrzeganego mniej subiektywnie i emocjonalnie, a bardziej uniwersalnie, uwznioślanego w tym, co w nim pozytywne; związkach z innymi ludźmi i stworzeniami, bogactwie przeżyć duchowych, darze tworzenia.

Z ostatnich obrazów Jadwigi Hajduk emanuje refleksyjne zamyślenie, wyczuwa się także duchową i twórczą moc, dzięki której może się mierzyć z wielkimi tematami egzystencji i sztuki.

Magdalena Rabizo- Birek